Skip to content

Communicatie, wat is dat?

9 oktober 2011

Om direct goed van start te gaan stel ik mijzelf de vraag: wat is communicatie? De van Dale geeft als definitie: ‘Uitwisseling van informatie’.
Mij valt op dat het in de definitie nadrukkelijk om ‘uitwisseling’ gaat. Is er geen sprake van communicatie wanneer iemand informatie ‘de wereld instuurt’ maar er niets voor terug krijgt? Dit gebeurt vaak genoeg. Moeten we dit geen communicatie noemen, maar bijvoorbeeld ‘eenzijdige informatieoverdracht’? 

Stel, je zit met je partner op de bank en kijkt naar een komische film op televisie. Je partner lacht en zegt: “Dit is echt grappig’. Jij hoort de opmerking, je hebt ook een mening over de film, maar je zegt niets. Volgens de definitie valt dit niet onder communicatie. Ik vind het persoonlijk ook een behoorlijk ‘lege’ uiting als er geen reactie komt. Zou het ineens wel onder communicatie vallen, wanneer je na twee dagen zegt “ik vond die film niet grappig’? Interessant om hierbij stil te staan.
Ik vraag me ook af hoe het zit met informatie die je overdraagt, maar waarop je geen letterlijke reactie verwacht. De overheid verwacht niet dat wij als reactie op een reclame van het voedingscentrum allemaal een mailtje sturen met “ja/nee, we zullen wel/niet gezonder eten”. Maar ze hopen wel een gedragsverandering bij ons teweeg te brengen. Is dit nou communicatie of niet?

Ik beantwoord de vraag ‘wat is communicatie?’ als volgt: “Communicatie is het hebben van contact met elkaar”. Zonder communicatie zouden we in een isolement leven. Je kunt communiceren via taal (lezen en schrijven), maar ook ‘met handen en voeten’, de tastzin, oogcontact, beelden, via muziek en misschien zelfs via het hart. Contact is hierbij nodig (dus toch: de uitwisseling uit de definitie!). Zonder contact kun je geen relaties aangaan, informatie overbrengen of laten weten wat je wel of niet wilt.

Wat ik leuk vind aan communicatie: zodra mensen bij elkaar zijn kunnen ze niet niet communiceren. Als je in een hoekje staat, de ander vermijdt, naar de grond staart of hooghartig wegkijkt: hiermee maak je wel degelijk iets aan de ander duidelijk. Want dat contact, dat is er wel. Ook als je dat niet zou willen. Daarom hier een klein pleidooi voor de communicatie. Voor écht contact maken met elkaar. Als we hoe dan ook al (ongewenst misschien) met elkaar communiceren, dan kunnen we er beter iets moois van maken, toch? Dat betekend open staan voor de ander, luisteren, positief contact zoeken en niemand buitensluiten. Eenzaam zijn in gezelschap hoeft dan niet meer. Communicatie (contact) speelt hierbij een grote rol.

5 reacties leave one →
  1. Karlijn permalink
    10 oktober 2011 9:40 am

    Lastig bij communicatie –> Klopt het inhoudsniveau bij het betrekkingsniveau!
    Iemand die boos kijkt terwijl hij goed nieuws vertelt, iemand die een sarcastische toon in jou oren aanneemt.. etc.
    Lastig is dat er geen regels zijn om te bepalen wanneer dit klopt, het is zo ontzettend persoonsgeboden waardoor er weer veel miscommunicatie is
    AND I HATE miscommunicatie :P
    Alle communicatie vind ik ook een reactie op een reactie, beetje the circel of life alleen dan over communiceren.

    • 10 oktober 2011 5:37 pm

      Leuk dat je reageert!
      Miscommunicatie is dus eigenlijk mislukte communicatie: de boodschap wordt verkeerd overgebracht of verkeerd ‘ontvangen’ (geinterpreteerd). Dit gebeurd denk ik vaker wanneer de context of de non-verbale informatie van een boodschap niet goed worden bekeken. Dit geldt voor de zender van de boodschap: je laat je gezichtsuitdrukking, houding, intonatie en dergelijke passen bij de inhoud van de boodschap en het doel van de boodschap. Maar het geldt ook voor de ontvanger van de boodschap; je let bij het ‘ontvangen’ op de gezichtsuitdrukking, intonatie, de context, etc. De communicatieve bedoeling wordt pas duidelijk binnen de context van het gesprek.
      Bij directe gesprekken moet je op veel meer dingen letten dan alleen de inhoud van de boodschap. Er zit meer informatie in hoe je het zegt dan in wat je zegt. In schriftelijke gesprekkken heb je geen gezichtsuitdrukkingen, houdingen of intonatie waaruit je de informatie kan halen. Het is soms moeilijk om iets alleen op papier te horen van iemand: wat bedoelt hij er nou mee? Is hij nou boos, of gewoon stellig? Is dit sarcastisch bedoeld? Als schriftelijke communicatie zoveel vragen openroept, mis je de informatie uit de non-verbale communicatie (lichaamstaal, houding, kleding) en vocale communicatie (stemgebruik, intonatie). Kent iemand hier voorbeelden van?

  2. 10 oktober 2011 5:38 pm

    Trouwens, met die emoticons (zoals in jou stukje) is er wel een gezichtsuitdrukking mee te geven aan een geschreven boodschap!!

  3. Cisca permalink
    12 oktober 2011 8:35 am

    He ook even een reactie van mij. Er was laatst een interessant item in het programma Labyrint over nonverbale communicatie http://player.omroep.nl/?aflID=13184901 de uitzending van 5 oktober 2011. Eigenlijk over liegen, leugendetector en of je die kunt misleiden. Het achterhalen of een getuige liegt door op de lichaamstal te letten. Erg interessant.

  4. 2 december 2011 10:09 am

    Communicatie blijft moeilijk. Ook nie ingaan op de opmerking”ik vind dat grappig” is communicatie. Door de stilte geeft u al een boodschap in deze communicatie. Het is toch echt een wisselwerking, zelf al is de “zender” alleen actief bezig, de “ontvanger” geeft door zijn reactie ook een boodschap, zelf door de passieve houding. Maar communicatie is moeilijk. Goede communicatie is een kunst.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers like this: